محمد سرافراز به عنوان معاون برون‌مرزي صداوسيما و مدير شبكه‌ي پرس‌تي‌وي همزمان با 12 تيرماه آغاز دومين سال فعاليت تلويزيون انگليسي زبان ايران، درباره‌ي «چگونگي حضور اين تلويزيون در بيرون مرزهاي ايران»، «شمار مخاطبان»، «تهديدهايي كه اين شبكه و خبرنگارانش با آن مواجه‌اند» ، «امكان جذب سرمايه خارجي» و «راه‌هاي نفوذ بيشتر اين شبكه در جهان» با خبرنگار سرويس تلويزيون ايسنا سخن گفت.

وي درباره‌ي ضرورت داشتن يك ماهواره‌ي مستقل و تاثيري كه اين ماهواره در امنيت آنتن شبكه‌ي «پرس‌تي‌وي» مي‌تواند داشته باشد، باتوجه به تهديد‌هايي كه شبكه‌هاي برون‌مرزي سيما با آن مواجه بوده‌اند، اظهار كرد: حضور ماهواره‌ي مستقل يك ضرورت فراموش‌شده در جمهوري اسلامي ايران است كه هرزماني جلوي ضرر را بگيريم منفعت است.

محمد سرافراز ادامه داد: ماهواره مستقل ايران به تنهايي براي يك شبكه‌ي خبري بين‌المللي كفايت نمي‌كند. ماهواره يك نقطه‌ي پوشش خاص دارد كه براي آن نقطه اين‌كار حياتي است و هرنقطه‌يي كه تحت پوشش آن ماهواره است بايد به سرعت راه بيفتد، ولي براي ساير نقاط همكاري و تعامل با شركت‌هايي كه ماهواره‌ اجاره مي‌دهند وجود دارد.

وي در ادامه با اشاره به اين كه «ما همواره محدوديت‌هايي در آنتن برون‌مرزي داريم» مثال زد: متاسفانه بايد گفت، دولت انگليس سعي كرده است از تشديد تحريم‌ها عليه ايران كه اصل آن غيرقانوني است نه طبق مصوبه‌ي شوراي امنيت است و نه براساس قوانين داخلي كشورهاي خودشان مبناي قانوني دارد، به‌گونه‌يي كه همان رفتاري را كه درباره‌ي بانك ملي داشتند متاسفانه همان روند را درباره‌ي شركت‌هايي كه با مجوز قانوني براي پرس تي وي كار مي‌كنند را دنبال كنند و به شدت دارند براي آن ها محدوديت ايجاد مي‌كنند.

مدير شبكه پرس تي وي در پاسخ به اين پرسش كه واكنش شما در برابر اين اقدامات چه بوده است؟ گفت: كاري كه آن‌ها پيگيري مي‌كنند تا ما نتوانيم از نظر مالي يك فعاليت قانوني در آنجا داشته باشيم كاملا غيرقانوني است، البته در كشورهايي مثل عراق و افغانستان نيز كه آمريكا و انگليس حضور نظامي دارند سعي كردند تا آن جايي كه مي‌توانند محدوديت ايجاد كنند، در افغانستان نمونه‌يي را ديديم كه خبرنگار ما را گرفتند و تا صبح در سياه‌ چالي نگه داشته و او را تهديد كردند درعراق نيز بعد از سه خبر و گزارشي كه درباره‌ي قرارداد امنيتي آمريكا و عراق كه مي‌خواستند محرمانه تصويب كنند، كار كرديم باعث شد كه اكنون محدوديت‌هايي را براي ما در عراق ايجاد كنند.

سرافراز در پاسخ به اين پرسش ايسنا كه كجاها جلوي آنتن شبكه‌ي پرس تي وي را مي‌گيرند، گفت: درعراق به‌ويژه در منطقه‌يي كه تمام دولت و مراكز اصلي درآن است، براي ما مشكل درست كردند؛ اكنون ما بيشتر درآنجا مشكل داريم، در اروپا و آمريكا مي‌گويند رسانه‌ها آزادانه، فضا باز است ولي اين در ظاهر قضيه است، بله فضا آزاد است، يعني يك شبكه‌ در آسمان مي‌تواند خودش را پخش كند، ولي به محض اين‌كه بخواهد به زمين بيايد و به خانه‌هاي مخاطبان بروند بايد از چه قوانين پيچيده‌اي بگذرد كه به‌راحتي امكان‌پذير نيست، خصوصا درآمريكا محدوديت‌هاي شديد ايجاد كردند.

وي ادامه داد: با اين محدوديت‌ها بسياري از طريق تهيه ريسيور با مجوز برنامه‌هايي مثل پرس‌تي‌وي را مي‌بينند، اما شبكه‌هاي كابلي در اروپا و آمريكا خيلي به سختي اجازه مي‌دهند كه شبكه‌يي مثل پرس‌تي‌وي وارد كشورشان شود.

مدير شبكه‌ي پرس‌تي‌وي در پاسخ به اين‌كه آيا شما برنامه‌ي خاص براي مقابله در برابر اين محدوديت‌ها داريد؟ اظهار كرد: ما بخشي را گذاشتيم كه دارند روش‌هاي مختلف را بررسي مي‌كنند راه‌هاي مختلف را مي‌روند، يك‌راه روش‌هاي جايگزين پخش است مثل پخش از طريق اينترنت، آسي‌پي‌تي‌وي و روش‌هاي كه در تكنولوژي جديد امكان‌پذير است ولي خيلي مرسوم نشده است، ما برخي از اين روش‌ها را رفتيم برخي ديگر را نيز داريم وارد آنها مي‌شويم.

***

معاون برون مرزي صداوسيما در پاسخ به اين پرسش كه در جذب نيرو براي پرس تي وي با چه مسائلي مواجه هستيد، گفت: چون بدنه‌ي اصلي شبكه‌ را از نيروهاي جوان و تازه كار جذب كرديم كه با آموزش آن‌ها را به كار گرفته‌ايم بدنه‌ي خوبي داريم، براي نيروهاي شناخته‌شده و معروف كه در كار رسانه سابقه دارند هميشه يك بحثمان بودجه بوده است و مقايسه‌ي پول‌هايي كه ما مي‌دهيم با رسانه‌هاي ديگر؛ با اين حال ما توانسته‌ايم افراد قابل‌توجهي را جذب كنيم كه اين‌ها بيشتر به دليل اشتراك زباني كه با اين رسانه داشتند جذب شدند مثلا «آقاي گالوي» مبلغي با شرايط بسيار متفاوت به ايشان پيشنهاد شده است، ولي به‌خاطر اشتراك فكري كه با اين شبكه‌ داشته با پرس تي وي كار مي‌كند.

***

سرافراز در ادامه درباره‌ي شبكه‌ي‌ «پرس‌تي‌وي» در يك سال گذشته گفت: روبه پيشرفت بوده است، اگر از نگاه مخاطب نيز بخواهيم درنظر بگيريم مخاطبان رو به افزايش نيز داشته است. هم وب‌سايت شبكه‌ و هم خود شبكه‌ي تلويزيوني اين ‌گونه بوده است؛ به طور‌يي كه در آخرين آمار وب‌سايت ما كه مربوط به ماه گذشته است بيش از سه‌ميليون و هفتصد‌هزار بازديد‌كننده داشته كه درمقايسه با راه‌اندازي افزايش قابل توجهي داشته است.

وي ادامه داد: هرچند براي خود شبكه يك نظرسنجي علمي نداشتيم، اما نظرخواهي به روش اينترنتي و حضوري داشتيم؛ مثلا در آمريكا دو گروه مستند‌ساز كه به خاطر نوع برنامه‌شان در ايالت‌هاي مختلف مقر دارند در صحبت با كار شناسان مختلف دريافتند كه اغلب مسلمانان آمريكا اين شبكه را مي‌بينند، نخبگان، سياسيون جامعه آمريكا نيز شبكه‌ي پرس‌تي‌وي را مي‌بينند و برايشان مهم است؛ دراروپا و انگليس نيز همين‌طور؛ در ساير كشورهاي انگليسي زبان مانند هند و پاكستان مخاطبان خوب و قابل توجهي داريم و اين‌ به‌گونه‌اي است كه مي‌توان گفت، شبكه‌ي «پرس‌تي‌وي» از جهت مخاطب تفاوت عمده با راشاتودي يا فرانسه 24 كه تقريبا دريك دوره زماني راه‌اندازي شدند دارد و اصلا قابل مقايسه با شبكه‌ي ما نيستند.

سرافراز هم‌چنين گفت: يكي از برنامه‌هايي كه جديدا در شبكه‌ي پرس تي وي راه انداختيم برنامه‌يي به نام «كامنت» است كه آن را جورج گالوي نماينده‌ي پارلمان انگليس اجرا مي‌كند، اين برنامه به‌طور زنده با مخاطب ارتباط برقرار مي‌كند و از آن‌ها مي‌خواهد از طريق ايميل، sms، تلفن و روش‌هاي ارتباطي مختلف نظر خود را درباره‌ي برنامه‌ بدهند، زماني كه اين برنامه شروع مي‌شود صدها ايميل براي ما آمده است.

***

مدير شبكه‌ي پرس‌تي‌وي در پاسخ به اين پرسش كه باتوجه به اين‌كه شما آنتن جمهوري اسلامي درخارج مرزها هستيد آيا مخاطبان شما انتظارتي دارند كه شما نتوانيد برآورده كنيد، چه از نظر نرم‌افزاري و چه سخت‌افرازي؟ گفت: اين انتظارات مي‌تواند متنوع باشد، بيشتر چيزهايي كه درخواست مي‌كنند اين است كه بيشتر از ايران صحبت كنيم، از اين‌كه راجع به حوادث بين‌المللي شبكه‌ي موضع منصفانه‌يي دارد و به شكل و جزيي كار را انجام مي‌دهد راضي هستند، لذا اين‌كه اين شبكه توانسته است رسانه‌يي شود براي آن‌هايي كه مكاني براي حرف‌زدن در ساير رسانه‌ها نداشتند خوشحالند، البته ممكن است به يك برنامه خاص دريك تاريخ خاص انتقادي نيز وارد شود.

***

معاون برون‌مرزي صداوسيما درباره‌ي نقد عملكرد اين شبكه كه برخي منصفانه و برخي منفي و تهديدكننده است كه بعضا در سايت‌هاي ايراني و خارجي ديده مي‌شود، اظهار كرد: نقد يك چيز است، تهديد يك چيز ديگر.

به‌طور كلي يك سويه و يك جانبه بودن در برآيند اين شبكه اصلا وجود نداشته است يعني برنامه‌هايي كه اين شبكه در انگليس، آمريكا و غيره دارد، كارشناسان براي همان‌ كشور بوده و موضوعات همان جامعه را بيان مي‌كنند. در انگليس برنامه‌ها متنوع است، ساختار اغلب برنامه‌هاي شبكه اين است كه ديدگاه‌هاي مختلف را مطرح مي‌كند، حتي يكي از انتقاداتي كه يكي از رسانه‌ها گرفته بود اين بود كه اين جا در برخي از برنامه‌ كارشناس‌ها با هم جروبحث مي‌كنند كه مخاطب متوجه نمي‌شود كه چه كسي چه مي‌گويد.

سرافراز افزود: ما از نظر رسانه‌اي يك خلإيي را پركرديم، شبكه‌هايي مانند CNN ، BBC، فاكس‌نيوز و غيره، هيچ‌گاه ديدگاه‌هاي ايران را آن چنان كه ايران مي‌خواسته است مطرح نمي‌كردند، ولي «پرس‌تي‌وي» تا حد قابل توجهي اين خلأ را پركرده است، نه تنها درباره‌ي مسائل داخلي و سياست خارجي ايران، بلكه درباره‌ي كل مسائل خاورميانه مانند فلسطين، لبنان و عراق.

***

سرافراز پوشش همه‌نوع اخبار را سياست پرس‌تي‌وي عنوان كرد و گفت: ما جلسه‌ي هفتگي شوراي وزارت خارجه كشورمان و يا سخنان وزير خارجه را زنده پخش مي‌كنيم.از سوي ديگر بوش، كانديدا‌هاي رياست‌جمهوري آمريكا و نخست‌وزير انگليس و غيره نيز اگر در جنبه‌هاي بين‌المللي سخنراني داشته باشند برخلاف شبكه‌هاي غربي كه معمولا يك‌طرفه كار مي‌كنند.

وي در پاسخ به اين پرسش كه چقدر مسوولان داخلي حاضر شدند در اين شبكه حضور پيدا كرده و به پرسش‌هاي مخاطبان و كارشناسان پاسخ دهند؟ اظهار كرد: ما دركشورمان يك بيماري تاريخي داريم آن اين است كه هم‌چنان رسانه‌ها جايگاه خودشان را پيدا نكردند، بيشتر در مورد رسانه‌هايي كه درداخل برنامه دارند مسوولان به اين فكر مي‌كنند كه چگونه مي‌توان از رسانه‌ براي جلب بيشتر نظر مردم استفاده كرد؛ اين نگاه براي يك رسانه درسطح بين‌الملل خيلي اهميت ندارد؛ البته مي‌توان گفت كه اكنون اين مشكل كمتر شده است يا شرايط مقداري بهتر شده است، ولي هنوز به نقطه‌ي قابل قبولي نرسيده است.

وي اضافه كرد: از جهت اين‌كه سرمايه‌گذاري‌هايي كه بايد براي شبكه‌ي بين‌المللي شود تا آن بتواند پرقدرت در دنيايي كه رقابت در آن شديد است ظاهر شود، انجام نمي‌شود. ازنظر نگاه رسانه‌يي نيز توجه به اين‌كه يك رسانه‌ي بين‌الملل براي مخاطب غربي يا آمريكايي چه تاثيري دارد بهتر شده است، ولي به نقطه‌ي مطلوب نرسيده است.

****

مدير شبكه‌ي پرس‌تي‌وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا شما امكان گرفتن سرمايه‌ي خارجي را داريد يا خير؟ گفت: شبكه‌ به يك معنا چون مجوز پخش آگهي دارد مي‌تواند درآمد داشته باشد و براي اين درآمد الزامي ندارد كه حتما از منابع داخلي استفاده كند، دراين بخش ما هنوز قدم‌هاي اوليه را برداشتيم و هنوز به يك نقطه‌يي كه من بخواهم گزارشي بدهم نرسيده است.

وي در پاسخ به‌ اين‌كه چند درصد برنامه‌هايتان را مي‌توانيد به پخش آگهي اختصاص دهيد؟ اظهار كرد: چون شبكه‌ي خبري است طبعا ما زمان زيادي را نمي‌توانيم به پيام بازرگاني اختصاص دهيم، لذا زمان محدودي براي اين ‌كار درنظر گرفتيم. ولي همين شبكه‌ي خبري‌بودن نيز جذب آگهي را مشكل مي‌كند؛ مثلا اگر اين شبكه فيلم و سريال بود قطعا جذب آگهي در آن خيلي راحت‌تر بود، با اين وجود برنامه‌هايي دراين خصوص داريم وبه جاهايي نيز رسيده است ولي چون به نتيجه‌ي نهايي نرسيده نمي‌توانم گزارش بدهم.

***

معاون برون‌مرزي صداو سيما در پاسخ به اين‌ پرسش كه عنوان نوآوري و شكوفايي چگونه در برنامه‌هاي اين شبكه‌ تجلي يافته است، اظهار كرد: پرس تي وي در ابعاد مختلف نوآوري داشته است؛ هم درنوع كارهاي هنري كه در اين شبكه مي‌شود شامل زيرنويس‌ها، يك گراندها، استوديو، دكور و كليپ‌هايي كه ساخته مي‌شود و هم نوع راه‌اندازي شبكه‌ نسبت به شبكه‌هاي ديگر متفاوت بوده است، شبكه‌هاي ديگر نيروهاي شبكه‌هاي رقيب را با پول بالاتر جذب مي‌كنند و ساختار شبكه‌ي اصلا اينگونه شكل مي‌گيرد، البته من هميشه به همكاران شبكه گفته‌ام ما نبايد به اين راضي باشيم و نبايد حركت را به شكل افقي ادامه بدهيم و نوآوري‌ها بايد ادامه پيدا كند.

وي در پاسخ به اين پرسش ايسنا كه شبكه‌ي شما چگونه مي‌تواند اين نوآوري را ترويج كند و بستر نوآوري را براي مخاطبان فراهم كند، با ذكر مثال توضيح داد: وقتي العالم براي اولين‌بار پخش برنامه به شكل نيوزروم را شروع كرد و به شكل بدون نوار برنامه تلويزيوني پخش كرد درايران كار بي‌نظيري بود، اين راه را براي شبكه‌هاي ديگر باز كرد، اكنون نيز كاري كه پرس‌تي‌وي كرده است طراحي آرشيو روبوتيك است، مهندسان ما نر‌م‌افزاري را طراحي كردند كه بخش عمده‌يي از منابع خبري بدون اين‌كه انسان در ان دست ببرد براي دبير خبر انتخا